De eerste vondsten werden door de voorzitter van het museum al gedaan in en langs de oevers van de rivier de Dommel in 1958. Na een contact met een mede lokale amateur archeoloog, A. Chambon,
Ons museum is ontstaan uit vondsten die door leden van de archeologische werkgroep Cro-Magnon werden opgegraven en verzameld. De leden van deze werkgroep bestaat uit ongeveer een 30tal personen, en stellen hun vondsten beschikbaar aan ons museum. In de loop der tijd is de werkgroep onder regie van de amateur-archeologen, Arnold Chambon, en Anton Verhagen begonnen aan een speurtocht naar het verleden in het gebied langs de rivier de Maas. Deze speurtocht die momenteel nog steeds plaatsvindt, geeft het museum een eigentijdse maar meer een nostalgische blik voor buitenstaanders, zoals wordt aangekeken tegen ”de archeoloog”. De grootste collectie is dan ook door hen samengesteld en ingericht.
Oprichting van de stichting
De Stichting Archeologisch Paleontologisch Museum Hertogsgemaal werd opgericht op 11 oktober 1989.
De stichting heeft tot doel de bevordering en instandhouding van een archeologisch en paleontologisch museum in het Hertogsgemaal en de instandhouding en het beheren van het Hertogsgemaal te Gewande.
Werkzaamheden van de stichting
De werkzaamheden van de leden van het bestuur en zijn vrijwilligers zijn het schoonhouden en beheren van het museum en het organiseren van exposities van archeologische en paleontologische vondsten uit het gebied rond de rivier de Maas.
Het geven van rondleidingen, lezingen en cursussen op archeologisch en paleontologische gebied.
Verder zijn de leden van de stichting voortdurend bezig met het documenten en conserveren en restaureren van hun vondsten.
Opgravingen
Het doen van zelfstandige opgravingen is sinds xxxx in Nederland verboden. De leden van de archeologische werkgroep hebben van 1970 tot het jaar 2001 zelfstandig opgravingen en noodopgravingen uitgevoerd onder leiding van de provinciale archeoloog. Na 2001 verlenen de leden van de archeologische werkgroep Cro-Magnon assistentie aan beroepsarcheologen.
Noodopgravingen
Het doen van noodopgravingen is in Nederland aan regels gebonden en in overleg met de Rijksdienst van Oudheidkundig Bodemonderzoek in Amersfoort worden indien noodzakelijk noodopgravingen uitgevoerd.
Onderzoeken
Wekelijks worden er door de leden van de werkgroep verkenningen uitgevoerd bij diverse ontgrondingen en grondwerken en het gebied rond de Maas. De leden van de stichting doen historische onderzoeken en bereiden diverse publicaties voor met betrekking tot archeologie, paleontologie en historie van het gebied rond de Maas. De stichting assisteert bij expedities en archeologisch onderzoek in het buitenland zoals Frankrijk, België, Alaska, en Noord-Canada.
